Spływy kajakowe Wierzyca
Wierzyca to lewy dopływ Wisły o długości 151 km – najważniejsza rzeka Kociewia i jeden z najbardziej niedocenionych szlaków kajakowych w Polsce. Wypływa z Jeziora Piotrowskiego na Pojezierzu Kaszubskim przy wsi Piotrowo, na wysokości ok. 215 m n.p.m., i płynie ku południowemu wschodowi przez Kociewie, by ujść do Wisły przy zamku krzyżackim w Gniewie.
Zarezerwuj swój spływ
Informacje o rzece
135 km
DŁUGOŚĆ SZLAKU
5 dni
PEŁNA TRASA
średnia
TRUDNOŚĆ
Stara Kiszewa
START SZLAKUGniew
KONIEC SZLAKUSpływy kajakowe Wierzycą – rzeka Kociewskich Zamków do Wisły
Wierzyca to lewy dopływ Wisły o długości 151 km – najważniejsza rzeka Kociewia i jeden z najbardziej niedocenionych szlaków kajakowych w Polsce. Wypływa z Jeziora Piotrowskiego na Pojezierzu Kaszubskim przy wsi Piotrowo, na wysokości ok. 215 m n.p.m., i płynie ku południowemu wschodowi przez Kociewie, by ujść do Wisły przy zamku krzyżackim w Gniewie.
Na szlaku kajakowym o długości 154 km czekają dzikie przełomy z bystrzami i zwałkami, meandry Kociewia z ponad 30 gatunkami ptaków nad rzeką, zabytkowe zamki i pałace, a w Pelplinie – katedra ze zbiorami zawierającymi Biblię Gutenberga, jedną z zaledwie 49 zachowanych na świecie. Wierzyca to wyprawa w historię i dzikość, której nie zastąpi żadna inna rzeka w ofercie.
STATYSTYKI RZEKI
Parametr
Parametr
Długość rzeki
151 km
Długość szlaku kajakowego
154 km (Kościerzyna – Gniew)
Powierzchnia dorzecza
1 603 km²
Średni przepływ (przy ujściu)
8,94 m³/s
Średni spadek
1,4‰
Źródło
Jez. Piotrowskie k. wsi Piotrowo, 215 m n.p.m.
Trudność
średnia
Start szlaku
Stara Kiszewa
Meta szlaku
Gniew
Nasza baza
Swornegacie
Kajaki Wierzyca – co warto wiedzieć?
Wierzyca – po kaszubsku Wierzësa – jest lewobrzeżnym dopływem dolnej Wisły, uchodzącym do niej w Gniewie. Wypływa z Jeziora Piotrowskiego przy wsi Piotrowo, niedaleko masywu Wieżycy (uwaga: te dwie nazwy – Wierzyca i Wieżyca – są stale mylone). Przepływa przez kilka jezior: Grabowskie, Wierzysko i Zagnanie, po czym zaczyna meandry przez Pojezierze Starogardzkie i Kociewie.
Nazwa rzeki pochodzi od ludu Wenedów, który zasiedlał dorzecze od II w. p.n.e. – przedrostek ver oznaczał wilgoć, a końcówka issa była typowym przyrostkiem języka Wenedów. Po raz pierwszy odnotowana w dokumentach w XII w. jako „Verissa”.
Około 70% biegu Wierzycy przebiega przez Kociewie – region etniczno-kulturowy bogatszy w zabytki niż sąsiednie Kaszuby, ale znacznie mniej znany i zatłoczony. Dolina w dolnym biegu rozszerza się do 900 m, z krawędziami sięgającymi 40 m. Koryto ma 6–20 m szerokości, głębokość śr. 1 m (miejscami do 3 m). Dolny bieg – szczególnie za ujściem Wietcisy – jest dziki, z bystrzami, zwałami drzew i wymagającymi manewrami.
Wierzyca należy do mało uczęszczanych szlaków – w sezonie płynie nią ok. 5 tys. kajakarzy, co przy 154 km szlaku przekłada się na niemal leśną ciszę na większości odcinków.
Dwa oblicza Wierzycy
Wierzyca zmienia charakter diametralnie w połowie biegu i oferuje dwa zupełnie różne doświadczenia.
Górna Wierzyca (Kościerzyna–Czarnocin) – wąska, płytka, wartka rzeka przebiegająca przez jeziora Wierzysko i Zagnanie. Przenoski na elektrowniach i starych młynach, drzewa w nurcie, ale ogólnie przejezdna bez ekstremalnego trudu. Brzegi miejscami wysokie i suche, miejscami niskie i bagniste. Czysta, kaszubska cisza.
Dolna Wierzyca (za ujściem Wietcisy–Gniew) – zupełnie inna rzeka. Za ujściem Wietcisy Wierzyca nabiera dzikiego charakteru: szybki nurt, bystrza, zwałki, meandry bez widoczności. Brzegi gęsto zarośnięte, koryto kapryśne. To odcinek dla kajakarzy z doświadczeniem – ale też najbardziej spektakularny. Na tym tle historyczne miasteczka Kociewia: Starogard Gdański, Pelplin z katedrą, Brody Pomorskie i finałowy Gniew z zamkiem nad Wisłą.
Co zobaczysz podczas spływu kajakowego Wierzycą?
Muzeum Hymnu Polskiego w Będominie
Niedaleko źródeł Wierzycy, w Będominie, stoi dworek Wybickich – miejsce urodzenia Józefa Wybickiego, twórcy słów Mazurka Dąbrowskiego. Dziś mieści się tu Muzeum Hymnu Narodowego – jedyne takie na świecie. Doskonały punkt startowy lub baza wypadowa dla grup zainteresowanych historią.
Zamek Kiszewski i gród na Wzgórzu Zamkowym
Na środkowym biegu rzeki, przy wsi Stara Kiszewa, wznosi się Wzgórze Zamkowe z pozostałościami krzyżackiego zamku. Niedaleko przy rzece – kajakowe wodowanie z widokiem na dawną warownię.
Jezioro Wierzysko i Zagnanie – kaszubski wstęp
Górny odcinek szlaku kajakowego przechodzi przez dwa kaszubskie jeziora rynnowe: Wierzysko i Zagnanie. Spokojne akweny z leśnymi brzegami i czystą wodą to naturalna rozgrzewka przed dynamicznym dolnym biegiem rzeki.
Czarnocińskie Piece i ceramiczne dziedzictwo Kociewia
We wsi Czarnocin przy rzece zachowały się tradycyjne piece do wypalania ceramiki – unikalny relikt kociewskiego rzemiosła. Przepłynięcie przez tę wieś to spotkanie z żywym dziedzictwem kulturowym regionu.
Dolny Przełom – bystrza i zwałki za Wietcisą
Po przyjęciu wód Wietcisy Wierzyca staje się szybka i wymagająca. To odcinek zwałek – drzew zalegających w korycie lub przegradzających rzekę od brzegu do brzegu. Nurt szybki, zakola bez widoczności, miejscami konieczność przeciągania kajaka. Dla doświadczonych kajakarzy – absolutna perełka dzikich odcinków Kociewia.
Starogard Gdański – serce Kociewia
Największe miasto nad Wierzycą. Rzeka przepływa tu przez historyczne centrum z zachowanymi murami miejskimi i gotyckim kościołem. Warto zrobić przerwę i wejść do starego miasta – Starogard jest Stolicą Kociewia, z bogatym dziedzictwem kulturowym i muzeum regionalnym.
Pelplin – Biblia Gutenberga i katedra z największym ołtarzem
Jedno z najważniejszych miast kulturalnych Pomorza, choć rzadko wymieniane w przewodnikach. Pelplin to Duchowa Stolica Kociewia: katedra z jednym z największych ołtarzy w Europie (16 m wysokości) i Muzeum Diecezjalne z nieocenioną kolekcją. W zbiorach muzeum – Biblia Gutenberga (ok. 1455 r.), jedna z zaledwie 49 egzemplarzy zachowanych na świecie. To prawdopodobnie najrzadsza i najcenniejsza drukowana księga, jaką można zobaczyć przy okazji spływu kajakowego w Polsce.
Gniew i zamek krzyżacki – meta przy Wiśle
Finał szlaku: zamek krzyżacki w Gniewie z XIV w., jeden z najlepiej zachowanych na Pomorzu. Zamek stoi na wzgórzu wprost nad ujściem Wierzycy do Wisły. Gotycka warownia z kominkami i basztami, dziś centrum historyczne z widokiem na Wisłę. Meta spływu Wierzycą jest jednocześnie wejściem na najdłuższą rzekę Polski.
Dla kogo są spływy kajakowe Wierzycą?
Różnorodność odcinków rzeki sprawia, że każdy znajdzie tu odpowiedni wariant trasy.
Miłośnicy historii i architektury
Grupy znajomych i imprezy
Kajakarze szukający ciszy
Doświadczeni kajakarze
Proponowane trasy i warianty spływu
Dopasujemy trasę do Twojego czasu, umiejętności i oczekiwań. Oto nasze propozycje:
5 dni
Spływ Wierzycą – pełna trasa
Stara Kiszewa → Gniew · ok. 135 km
Pełna trasa przez Kociewie – od zamku w Starej Kiszewie przez Starogard Gdański i Pelplin, aż po gotycki zamek krzyżacki w Gniewie nad Wisłą. Opcjonalnie można dołączyć spływ dopływem Wietcisą.
1 Stara Kiszewa → ujście Wietcisy
2 Ujście Wietcisy → Starogard Gdański
3 Starogard Gdański → Pelplin
4 Pelplin → Gniew
opcja Dodatkowy dzień – spływ Wietcisą
Szczegółowy opis etapów Wierzycy
Kliknij w etap, aby rozwinąć szczegółowy opis odcinka z informacjami o przeszkodach, biwakach i atrakcjach.
Spływ rozpoczynamy w Starej Kiszewie koło zamku – to historyczny punkt startowy szlaku Wierzycy. Od samego początku rzeka prezentuje swój charakterystyczny, meandrujący charakter. Brzegi są gęsto zarośnięte, a rzeka co jakiś czas zwęża się, tworząc wartki nurt. Wierzyca prowadzi przez tereny łąkowe i leśne, z dala od zabudowań. Etap kończymy przy ujściu dopływu Wietcisy – tutaj rzeka wyraźnie się powiększa i nabiera spokojniejszego rytmu.
Drugi etap prowadzi przez coraz szerszą dolinę Wierzycy. Rzeka meandruje przez łąki i podmokłe tereny, tworząc rozległe zakola. Na trasie napotykamy jazy i niskie kładki – część można przepłynąć, część wymaga przenoski. Etap kończymy w Starogardzie Gdańskim – historycznej stolicy Kociewia, z zachowanymi fragmentami średniowiecznych murów obronnych i kościołem św. Mateusza. Warto zaplanować tu dłuższy postój i zwiedzić centrum.
Za Starogardem rzeka wpływa w szeroką, rozległą dolinę. Dolina Wierzycy rozszerza się tutaj znacznie – brzegi są wysokie i strome, a koryto ma szerokość 6–20 m i głębokość sięgającą miejscami 3 m. Wierzyca meandruje przez łąki, od czasu do czasu zbliżając się do zboczy doliny. Etap kończymy w Pelplinie, gdzie czeka na nas jedna z najpiękniejszych gotyckich katedr w Polsce – dawna siedziba biskupów chełmińskich. Wizyta w Pelplinie to jeden z punktów kulminacyjnych całej trasy.
Ostatni odcinek trasy prowadzi przez coraz szerzej otwierającą się dolinę. Dolina rozszerza się do 900 m, przy wysokości krawędzi sięgającej do 40 m – to krajobraz rodem z malarstwa. Prąd jest spokojny, a brzegi wysokie i strome. Wierzyca wpływa do Gniewa – średniowiecznego miasta z monumentalnym zamkiem krzyżackim dominującym nad doliną Wisły. To tutaj Wierzyca kończy swój bieg, wpadając do Wisły. Lepszego finału trudno sobie wyobrazić.
Wietcisa to leśny dopływ Wierzycy, który można spłynąć jako osobny, dodatkowy dzień wyprawy. Spokojna, kręta rzeka płynąca przez lasy oferuje inny rytm niż Wierzyca – mniej przeszkód, więcej ciszy. Doskonałe uzupełnienie pięciodniowej trasy dla tych, którzy chcą spędzić nad rzeką jeszcze jeden dzień z dala od cywilizacji. Można połączyć spływ Wietcisą z biwaktem przy ujściu przed ruszeniem głównym szlakiem.
Transport ze Swornegaci – Wierzyca
Odległości od naszej bazy w Swornegaciach (w jedną stronę). Organizujemy transport na każdy punkt startowy szlaku.
Punkty startowe Wierzycy
| Miejscowość | Odległość od bazy | Kierunek |
|---|---|---|
| Trzepowo | 60 km | start szlaku |
| Głodowo | 60 km | punkt startowy |
| Stara Kiszewa | 70 km | punkt startowy |
| Starogard Gdański | 80 km | punkt startowy |
| Pelplin | 100 km | punkt startowy |
| Gniew | 110 km | punkt startowy |
| Swornegacie | BAZA | nasza baza |