Kulawa to struga na Równinie Charzykowskiej na skraju Zaborskiego Parku Krajobrazowego – jeden z najbardziej dzikich i kameralnych szlaków kajakowych Kaszub. Znana też jako Kaława, wypływa z głębokiej rynny polodowcowej na południe od leśniczówki Bukówki. Płynie wartkim strumieniem przez łąki i leśne tarasy, przepływając przez jeziora Duże Głuche, Małe Głuche i Szczeczonek, by uchodzić do Zbrzycy w Lasce.
DŁUGOŚĆ SZLAKU
TRUDNOŚĆ
Kulawa to struga na Równinie Charzykowskiej na skraju Zaborskiego Parku Krajobrazowego – jeden z najbardziej dzikich i kameralnych szlaków kajakowych Kaszub. Znana też jako Kaława, wypływa z głębokiej rynny polodowcowej na południe od leśniczówki Bukówki. Płynie wartkim strumieniem przez łąki i leśne tarasy, przepływając przez jeziora Duże Głuche, Małe Głuche i Szczeczonek, by uchodzić do Zbrzycy w Lasce.
Szlak kajakowy liczy ok. 9 km i dostępny jest wyłącznie dla kajaków jednoosobowych – wąskie koryto i niekończące się meandry nie pozostawiają miejsca na kajak dwuosobowy. W 2009 r. dolina rzeki objęta została rezerwatem przyrody „Dolina Kulawy”, chroniącym torfowiska, źródliska i jeziora tej niezwykłej strugi.
Parametr
Parametr
Długość rzeki
ok. 9–12 km
Charakter
struga – dopływ Zbrzycy
Źródło
rynna polodowcowa na południe od leśniczówki Bukówki
Ujście
Zbrzyca w Lasce
Jeziora na trasie
Duże Głuche, Małe Głuche, Szczeczonek
Trudność
łatwa
Rezerwat
„Dolina Kulawy” (od 2009 r.)
Ochrona przyrody
Zaborski Park Krajobrazowy
Dostępność
wyłącznie kajaki jednoosobowe
Start szlaku
jez. Duże Głuche
Meta szlaku
Zbrzyca w Lasce
Nasza baza
Swornegacie
Kulawa – zwana też Kaławą – jest strugą przepływającą przez region Kaszub zwany Zaborami. Jej źródła leżą na południe od leśniczówki Bukówki, w głębokiej rynnie polodowcowej, gdzie teren nosi ślady dawnego wydobycia kredy jeziornej. Rzeka płynie południkowo wartkim strumieniem przez łąki i tarasy dolinne malowniczego leśnego obszaru Borów Tucholskich.
W 2009 r. dolina rzeki została objęta rezerwatem przyrody „Dolina Kulawy” – powołanym specjalnie w celu ochrony cennych torfowisk, źródlisk i jezior będących osią całego ekosystemu strugi. To jeden z nielicznych przypadków, gdy szlak kajakowy prowadzi przez aktywny rezerwat – i jeden z powodów, dla których Kulawa jest tak wyjątkowa.
Charakter rzeki jest skrajnie odmienny od otaczających ją Brdy czy Zbrzycy. Kulawa to nie szeroka, jeziorowa rzeka – to wąska, kręta struga wijąca się przez dziką dolinę z bujną roślinności i zwalonymi drzewami. Każde 100 m w linii prostej to kilkaset metrów przepłynięcia na kajaku. Dlatego właśnie szlak jest dostępny wyłącznie dla jedynek – dwuosobowy kajak po prostu nie zmieści się w zakrętach.
Wzdłuż rzeczki biegnie Zaborski szlak pieszy oraz ścieżka przyrodnicza – tych, którzy chcą dolinę poznać na piechotę zamiast z kajaka, rzeka też nie zawiedzie.
Start szlaku przy Jeziorze Dużym Głuchym – akwenie otoczonym ścianą lasu, bez zabudowań, w absolutnej ciszy. Jeziorko jest spokojne, z lekko zabarwioną, torfową wodą; tuż po wejściu na wodę widać od razu, że to inna Kaszuba niż szerokie jeziora Brdy. Kierując kajak w prawo, zmierzamy ku zwężającemu się ujściu rzeki – gdzie bujne rośliny porastają oba brzegi i rzeka wciąga kajak między siebie.
Zaraz za jeziorkiem koryto się zwęża i zaczyna się serce rezerwatu. Rozbudowane łozy i zarośla pochylają się nad wodą tworząc zielony tunel; w miejscach, gdzie ramiona drzew niemal stykają się nad głową, Kulawa wygląda jak rzeka z bajki. Woda jest jasna, niemal przejrzysta, dno muliste lub piaszczyste w zależności od odcinka.
Przy moście na leśnej drodze ze wsi Kłonecznica czeka jedyna wymagająca przeszkoda szlaku: jaz z progiem, pod którym napływająca woda tworzy warkocze na kamieniach. Przenoska konieczna – oba brzegi są mało przyjacielskie, więc wymaga chwili orientacji. Tuż za jazem Kulawa nabiera tempa i charakter rzeki wyraźnie się zmienia – zaczyna się najciekawsza przyrodniczo i widokowo część spływu.
Poniżej jazu Kulawa staje się serpentynową rzeką-labiryntem. Liczne zwalone drzewa wymagają manewrów – raz przeciągnięcia kajaka, raz przechylenia się pod konaresm, raz slalomu między pniami. Przy jedynym na trasie leśnym domostwie (kładka nad rzeką) jest chwila spokoju, zanim rzeka znów zacieśnia meandry. To właśnie ten odcinek kajakarze wspominają najchętniej.
Przed zakończeniem trasy rzeka rozlewa się w dwa kolejne akweny: Jezioro Małe Głuche i płytkie, muliste jeziorko Szczeczonek. To charakterystyczny sygnał zbliżania się do mety – kiedy woda rozlewa się na brzegi i nurt zamiera, ujście Kulawy do Zbrzycy jest już blisko. Jeziorko Szczeczonek jest bardzo płytkie z mulistym dnem – tu kajak może lekko chrzęścić, ale to ostatnia przeszkoda przed wpłynięciem na szeroką wodę Zbrzycy.
Meta: ujście Kulawy do Zbrzycy przy moście na szosie z Laski do Parzyna. Po kilku godzinach w ciasnym, leśnym korytarzu wpłynięcie na szeroką Zbrzycę jest odczuwalne natychmiast – więcej przestrzeni, mocniejszy prąd, otwarte niebo. Stąd do Swornegaci zostało ok. 11 km Zbrzycą – dla chętnych do naturalnego przedłużenia trasy.
Różnorodność odcinków rzeki sprawia, że każdy znajdzie tu odpowiedni wariant trasy.
Miłośnicy dzikiej przyrody i ciszy
Kajakarze szukający czegoś innego
Soliści i pary w kajakach jedynkach
Ornitolodzy i obserwatorzy przyrody
Dopasujemy trasę do Twojego czasu, umiejętności i oczekiwań. Oto nasze propozycje:
Spływ Kulawą
Jez. Duże Głuche → Laska (Zbrzyca)
Pełna trasa Kulawy przez dziką dolinę – od jeziora Dużego Głuchego, przez jaz i przenoskę, dzikie meandry i zwalone drzewa, aż do jeziorka Szeczonek i ujścia do Zbrzycy.
Start: Jezioro Duże Głuche
Długość trasy: ok. 9 km
Meta: Laska / ujście do Zbrzycy
Tylko kajaki jednoosobowe
Odległości od naszej bazy w Swornegaciach (w jedną stronę). Organizujemy transport na każdy punkt startowy szlaku.
| Miejscowość | Odległość od bazy | Kierunek |
|---|---|---|
| Jez. Duże Głuche | 45 km | start szlaku |
| Laska (meta) | 23 km | punkt startowy |
| Swornegacie | BAZA | nasza baza |
Odległości od bazy w Swornegaciach (w jedną stronę). Organizujemy transport na każdy punkt startowy szlaku – zadzwoń: 533 222 562.
Nie każdy spływ musi być wymagającą wyprawą. Dla jednych najlepszy będzie spokojny, rodzinny odcinek, dla innych dłuższa trasa z większą dawką przygody. Pomagamy wybrać rzekę i długość spływu tak, aby całość była przyjemna, bezpieczna i dopasowana do grupy. Dzięki temu z oferty mogą korzystać zarówno osoby początkujące, jak i bardziej doświadczeni kajakarze.
Brda to jedna z najpiękniejszych rzek kajakowych w Polsce, idealna zarówno na rodzinny spływ, jak i dłuższą wyprawę przez Bory Tucholskie.
Świeszyno Bydgoszcz 8-10 dni 233 km / 239 km łatwa / średnia
Zbrzyca zachwyca leśnym, spokojnym charakterem i jest świetnym wyborem dla osób szukających malowniczego spływu kończącego się w Swornegaciach.
Sominy Swornegacie 2-3 dni 45 km / 53 km łatwa
Wda, nazywana Czarną Wodą, oferuje wygodny i bezpieczny szlak kajakowy dla tych, którzy chcą połączyć aktywny wypoczynek z bliskim kontaktem z naturą.
Lipusz Tleń 7-8 dni 195 km / 239 km łatwa / średnia
Słupia to urozmaicona rzeka prowadząca aż w stronę morza, z odcinkami o bardziej dynamicznym charakterze i wieloma krajobrazowymi atrakcjami.
Gowidlino Ustka 6-7 dni 133,2 km / 141 km łatwa / średnia
Łupawa to propozycja dla bardziej doświadczonych kajakarzy, którzy szukają adrenaliny, szybszego nurtu i prawdziwie przygodowego spływu.
Jasień Rowy 6 dni 91 km / 98,6 km trudna
Wieprza prowadzi przez lasy, rozlewiska, starorzecza i zabytkowe miejscowości, dzięki czemu dobrze łączy walory przyrodnicze z kajakarską przygodą.
Trzebielino Darłowo 5 dni 95 lub 115 km / 130 km średnia